आयुर्वेदीक वनस्पती:

गुगल ऑनलाईन पुस्तक येथे पहा: Handbook of Ayurvedic Medicinal Plants

NCCAM:turmeric

Introduction
This fact sheet provides basic information about the herb turmeric--common names, uses, potential side effects, and resources for more information. Turmeric, a shrub related to ginger, is grown throughout India, other parts of Asia, and Africa. Known for its warm, bitter taste and golden color, turmeric is commonly used in fabric dyes and foods such as curry powders, mustards, and cheeses. It should not be confused with Javanese turmeric.

Common Names--turmeric, turmeric root, Indian saffron

Latin Names--Curcuma longa



What It Is Used For
In traditional Chinese medicine and Ayurvedic medicine, turmeric has been used to aid digestion and liver function, relieve arthritis pain, and regulate menstruation.
Turmeric has also been applied directly to the skin for eczema and wound healing.
Today, turmeric is used for conditions such as heartburn, stomach ulcers, and gallstones. It is also used to reduce inflammation, as well as to prevent and treat cancer.


How It Is Used
Turmeric's finger-like underground stems (rhizomes) are dried and taken by mouth as a powder or in capsules, teas, or liquid extracts. Turmeric can also be made into a paste and used on the skin.


What the Science Says
There is little reliable evidence to support the use of turmeric for any health condition because few clinical trials have been conducted.
Preliminary findings from animal and laboratory studies suggest that a chemical found in turmeric--called curcumin--may have anti-inflammatory and anticancer properties, but these findings have not been confirmed in people.
NCCAM-funded investigators are studying the active chemicals in turmeric and their effects--particularly anti-inflammatory effects--in people to better understand how turmeric might be used for health purposes.

Side Effects and Cautions
Turmeric is considered safe for most adults.
High doses or long-term use of turmeric may cause indigestion.
In animals, high doses of turmeric have caused liver problems. No cases of liver problems have been reported in people.
People with gallbladder disease should avoid using turmeric as a dietary supplement, as it may worsen the condition.
Tell your health care providers about any complementary and alternative practices you use. Give them a full picture of what you do to manage your health. This will help ensure coordinated and safe care.

NCCAM:Ginger

Introduction
This fact sheet provides basic information about the herb ginger--uses, potential side effects, and resources for more information. Ginger is a tropical plant that has green-purple flowers and an aromatic underground stem (called a rhizome). It is commonly used for cooking and medicinal purposes.

Common Names--ginger

Latin Names--Zingiber officinale


What It Is Used For
Ginger is used in Asian medicine to treat stomach aches, nausea, and diarrhea.
Many digestive, antinausea, and cold and flu dietary supplements sold in the United States contain ginger extract as an ingredient.
Ginger is used to alleviate postsurgery nausea as well as nausea caused by motion, chemotherapy, and pregnancy.
Ginger has been used for rheumatoid arthritis, osteoarthritis, and joint and muscle pain.
Top

How It Is Used
The underground stems of the ginger plant are used in cooking, baking, and for health purposes. Common forms of ginger include fresh or dried root, tablets, capsules, liquid extracts (tinctures), and teas.

What the Science Says
Studies suggest that the short-term use of ginger can safely relieve pregnancy-related nausea and vomiting.
Studies are mixed on whether ginger is effective for nausea caused by motion, chemotherapy, or surgery.
It is unclear whether ginger is effective in treating rheumatoid arthritis, osteoarthritis, or joint and muscle pain.
NCCAM-funded investigators are studying:
Whether ginger interacts with drugs, such as those used to suppress the immune system.
Ginger's effect on reducing nausea in patients on chemotherapy.
The general safety and effectiveness of ginger's use for health purposes, as well as its active components and effects on inflammation.


Side Effects and Cautions
Few side effects are linked to ginger when it is taken in small doses.
Side effects most often reported are gas, bloating, heartburn, and nausea. These effects are most often associated with powdered ginger.
Tell your health care providers about any herb or dietary supplement you are using, including ginger. This helps to ensure safe and coordinated care.

नवीन Blog सुधारणा

नमस्कार,

Blog वर आणखी काही नवीन गोष्टी add करत आहोत.एक म्हणजे News Feed आणि लवकरच काही Time based Visual color effects करण्याचा plan आहे. जेणे करून वाचन करता करता Balanced color therapy करता आली तर उत्तम!

Apart from this we are planning to complie some content on Yoga,Breathing and Pranayama in next few weeks

धन्यवाद
प्रसन्ना
(संकलक)

डाळिंब(दाडिम)

डाळिंबाला संस्कृतमध्ये "दाडिम' म्हणतात.डाळिंबामुळे पचनशक्ती वाढते, तोंडाला चव येते.दाडिमावलेह ,दाडिमचतुःसम, दाडिमाष्टक, दाडिमादि चूर्ण, दाडिमाद्य तेल आदी औषधीत डाळिंब हे घटक आहे.हे हृदयरोगावर उपयुक्त आहे.

उलट्या होत असल्यास डाळिंबाचा रस चाटवावा किंवा अन्न शिजवताना त्यात डाळिंब घालावे.

वारंवार येणाऱ्या तापामुळे फिकेपणा आला असेल, तर ताज्या डाळिंबाचा रस किंवा दाडिमावलेह द्यावा.

अनेक दिवसांचा कोरडा खोकला व दम लागत असेल, तर डाळिंबाचा रस व मधाचे चाटण दिवसभर वारंवार द्यावे.. डाळिंबाच्या सालीचे चूर्ण मधात मिसळून चाटल्यास घशातला कफदोष कमी होतो.

तोंडाला चव नसताना आंबट-गोड डाळिंबाचे दाणे थोड्याशा सैंधव मिठासह खाण्याचा उपयोग होतो. तापामुळे किंवा
पोटात कळ येऊन शौचाला होणे, जुलाब होणे, अपचनाची तक्रार, वरचेवर पोट दुखणे अशा तक्रारींसाठी डाळिंबाचा रस किंवा डाळिंब घालून शिजवलेली पेज, सूप उपयोगी आहेत.

पित्त वाढल्यामुळे तहान-तहान होत असल्यास डाळिंबाचे दाणे चावून खाण्याचा किंवा घोट-घोट रस घेण्याचा उपयोग होतो.

औषधामध्ये डाळिंबाचे फळ, फुले व फळाची साल वापरली जाते.डाळिंबाच्या फळाची साल जुलाब थांबवते. पाव चमचा डाळिंबाच्या सालीचे चूर्ण, एक अष्टमांश चमचा जायफळाचे गंध व अर्धा चमचा मध एकत्र करून तयार केलेले मिश्रण थोडे थोडे चाटले असता जुलाब थांबतात.

कधी घट्ट व कधी पातळ मलप्रवृत्ती होत असता दाडिमाष्टक उपयुक्‍त असते.

खूप आंबट मात्र काही प्रमाणात पित्तकारक असते

याचे लॅटिन नाव प्युनिका ग्रॅनाटम Punica granatum असे आहे.


(दोन लेखांतून काही प्रमाणात महत्वाचे मुद्दे संकलीत)
एक चांगला लेख पहा:http://www.esakal.com/esakal/12152006/17EDD2BD0F.htm

कलिंगड

कलिंगड केवळ आपली तहानच भागवत नाही तर यातले अॅण्टिऑक्सिण्डण्टस फ्री रॅडिकल्सपासून आपलं संरक्षणही करतात. फ्री रॅडिकल्समुळे कोलेस्टेरॉलचं ऑक्सिडायझेशन होतं व ते रक्तवाहिन्यांच्या आतल्या बाजूला चिकटून राहतं. त्यामुळे हार्ट अॅटॅक किंवा स्ट्रोक येण्याची दाट शक्यता असते.

कलिंगडामध्ये मुबलक प्रमाणात 'क' जीवनसत्व असतं. तसंच यात 'अ' जीवनसत्वही भरपूर असतं. 'क' जीवनसत्वामुळे हृद्विकार होण्याची शक्यता तर कमी होतेच शिवाय दम्याचा त्रासही कमी होतो. यात 'ब६' व 'ब१' ही जीवनसत्वं व मॅग्नेशिअम आणि पोटॅशिअम ही खनिजंही भरपूर असतात.

कलिंगडामध्ये भरपूर पाणी (९२ टक्के) व कमी कॅलरीज (एक मोठी वाटी कलिंगडामध्ये केवळ ४८ कॅलरीज) असतात. त्यामुळे हे फळ कितीही खाल्लं तरी नो प्रॉब्लेम!

डोळ्यांचं आरोग्य राखायचं असेल तर प्रामुख्याने गाजर खाल्लं जातं. परंतु दिवसातून साधारणपणे तीन वेळा कलिंगड खाल्ल्यास तेही डोळ्यांची चांगली निगा राखतं. तसंच वयामुळे दृष्टी अधू होण्याची शक्यताही कमी होते.

http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/1731594.cms

नीरा

सूर्यास्तानंतर जर "नीरा' काढली आणि योग्य पद्धतीने जर त्याची साठवण केली नाही, तर ते अंबून जाते. त्यानंतर त्याला "सिंधी' किंवा "ताडी' म्हणतात. राज्य फलोत्पादन खात्याने "नीरा' साठवणूक आणि त्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी नवे विकसित तंत्र मिळविले आहे. या तंत्राने नीरा दीड ते दोन महिने चांगल्या पद्धतीने साठवून ठेवता येणार आहे. नीरा हे अतिशय पौष्टिक पेय आहे. त्यात विविध क्षारांबरोबरच ऍस्कॉर्बिक आम्ल, निकोटिनिक आम्ल आणि रायबोफ्लेवीन तसेच प्रोटिन आणि व्हिटॅमीनसुद्धा मोठ्या प्रमाणात असतात. कॅलरीज अतिशय कमी असून स्वादही चांगला आहे. नीरा मिनरल वॉटरपेक्षाही शुद्ध असल्याचे शास्त्रीयदृष्ट्या सिद्ध झाले आहे. नीरेपासून गूळ आणि चॉकलेट तयार करण्याबद्दलही सरकारचा विचार आहे

स्त्रोत: http://esakal.com/esakal/01202007/714339C074.htm

केळे

केळ्यामध्ये फायबरबरोबरच सुक्रोस, फ्रुक्टोस व ग्लुकोज असतात. त्यामुळे केळं खाल्ल्याने तत्काळ ऊर्जा मिळते. केळ्यामधून केवळ ऊर्जाच मिळत नाही तर या फळामुळे अनेक जुनाट विकारांवर नियंत्रण मिळवता येतं. म्हणूनच दैनंदिन आहारात केळ्याचा अंतर्भाव असावा. नैराश्य आलेल्यांना केळं खाल्ल्याने बराच फरक जाणवल्याचं एका संशोधनातून दिसलं. कारण केळ्यामध्ये 'ट्रिप्टोफान' नावाचं प्रोटीन असतं ज्याचं आपल्या शरीरात 'सेरोटॉनिन'मध्ये रूपांतर होतं. या प्रोटीनमुळे मन रिलॅक्स होतं, मूड ठीक होतो व आपण नेहमी आनंदी राहतो. केळ्यामधलं 'बी६' हे जीवनसत्व रक्तातली शर्करा नियंत्रणात ठेवतं. ही शर्करेची पातळी नियंत्रणात राहिल्यास आपण नेहमी आनंदी राहतो. मुबलक लोह असणारं केळं रक्तातल्या हिमोग्लोबिन निमिर्तीस चालना देतं. त्यामुळे नियमित केळं खाल्ल्यास अनिमियावर नियंत्रण ठेवता येतं. केळ्यामध्ये भरपूर पोटॅशिअम असलं तरी मिठाचं प्रमाण अत्यल्प असतं. त्यामुळे केळ्याच्या सेवनाने रक्तदाबावरही चांगल्या प्रकारे नियंत्रण ठेवता येतं. केळ्यामध्ये भरपूर फायबर असल्याने कोठा साफ ठेवण्यात या फळाची बरीच मदत मिळते. ताणतणावामुळे शरीरातली पोटॅशिअमची पातळी एकदम खालावते. अशावेळी केळं खाऊन ती पातळी पूर्ववत करता येते. केळ्याचे याहूनही अनेक फायदे आहेत. तेव्हा यापुढे केळ्याकडे दुर्लक्ष करू नका. रोजच्या आहारात त्याचा समावेश करा.

लेखन स्त्रोत:मुंबई टाईम्स.

काही नेहेमीच्या वन्स्पतींची शास्त्रीय नावे-२

वनस्पती----ईंग्रजी नाव----शास्त्रिय नाव
पपई--Papai--Carica Papaya
जेष्ठमध--Jeshthmadh(Licorice)--Glycyrrhiza Glabra
दालचिनी--Dalchini(Cinnamon)--Cinnamomum Cassia
मका--Maka(Bhringraj)--Eclipta Prestrata
रिठा--Ritha(Soapnul tree)--Sapindus Trifoliatus
शतावरी--Shatavari (Wild Asparagus) --Asparagus Racemoses
बेहडा--Behada--Terminallia Bellerica
गुग्गुळ--Guggul--Balsamodendron Mukul
कडुनिम्ब--Kadunimb(Neem)--Azadirachta Indica

काही नेहेमीच्या वन्स्पतींची शास्त्रीय नावे

वनस्पती----ईंग्रजी नाव----शास्त्रिय नाव

तुळस बी Tulas bee(Holy Basil) Ocimum santum -Seed
दारुहळद Daruhalad Berberis Aristata
पुनर्नवा Punarnava Boerhavia Diffusa
कार्ले Karle(Bitter Melon) Momordica Charantia
वाळा Wala(Khus) Andropogon Muricatus
अडुळसा Adulsa Adhatoda Vasica