आरोग्य आणि वैद्

वैद्यकाच्या दाही दिशा : ‘मसाज : एक ...
विज्ञान : अंधारातील चंद्र
वैद्यकाच्या दाही दिशा : मेटामॉर्फिक ...
वैद्यकाच्या दाही दिशा : ‘सायमॅटिक्स ...
वैद्यकाच्या दाही दिशा : ताई ची आणि ...
वैद्यकाच्या दाही दिशा : ...
वैद्यकाच्या दाही दिशा : उपचारांची ...
वैद्यकाच्या दाही दिशा : अस्तित्वाचे ...
सायलंट किलर ‘हिपेटायटिस सी’पासून ...
यशस्वी भव! (२०१०)

Posted: 27 Oct 2010 09:24 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, २८ ऑक्टोबर २०१०

मानवी व्यवहारांमध्ये तसे पाहिल्यास स्पर्शाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. 'प्रेमळ आणि आश्वासक' स्पर्शापासून ते घृणास्पद व किळसवाण्या स्पर्शापर्यंत, स्पर्शाच्या विविध छटा व्यक्त करणाऱ्या, आपल्या मायमराठीतील स्पर्शाची विविध विशेषणे, हे महत्त्व अधोरेखित करतात. त्यामुळे उपचारपद्धतीत स्पर्शाचा समावेश न होता तरच नवल. 'स्पर्श' ही मानवाची एक मूलभूत गरज आहे.

विज्ञान : अंधारातील चंद्र

Posted: 25 Oct 2010 10:20 AM PDT

राजेंद्र येवलेकर,मंगळवार, २६ ऑक्टोबर २०१०

चीनने अलीकडेच म्हणजे दहा ऑक्टोबरला चंद्राच्या संशोधनासाठी चेंज-२ हे अंतराळयान पाठवले असून, ते चंद्राच्या कक्षेत फिरायलाही सुरुवात झाली आहे. आता त्यानंतर अवघ्या दहा दिवसांतच अमेरिकेच्या नासा या अग्रगण्य अंतराळ संशोधन संस्थेने त्यांच्या गेल्या वर्षीच्या चांद्रमोहिमेचे निष्कर्ष जाहीर केले आहेत. हा निव्वळ योगायोग म्हणता येणार नाही. चंद्र माणसाने यापूर्वीच जिंकला आहे, पण आता त्याचे आणखी संशोधन करून त्याचा उपयोग कसा करून घेता येईल या दिशेने स्पर्धा सुरू झाली आहे.

वैद्यकाच्या दाही दिशा : मेटामॉर्फिक ...

Posted: 14 Oct 2010 01:09 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, १४ ऑक्टोबर २०१०
ही पद्धत डॉक्टरमहाशयांनी अनेक इच्छुकांना शिकविली; पण आधुनिक वैद्यकाचे सर्व उपासक मात्र त्याने स्तंभित झाले व त्यांनी तिकडे चक्क पाठ फिरविली.'आपले डोके आकाशात असले तरी पाय मात्र जमिनीवरच असावेत' असा एक वाक्प्रचार आपल्याकडे रूढ आहे. याचा अर्थ, आपली कल्पनाशक्ती अवकाशात विहरत असली तरी वास्तवाचे भान मुळीच सुटता कामा नये.

वैद्यकाच्या दाही दिशा : ‘सायमॅटिक्स ...

Posted: 08 Sep 2010 10:27 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, ९ सप्टेंबर २०१०

त्याचा जन्म खरे म्हणजे सॅमोस या ग्रीक बेटावर झाला; पण त्याचे प्राथमिक शिक्षण दक्षिण इटलीमधील क्रोटोन येथे झाले; पण इजिप्तमध्ये जावे लागले. तेथेच त्याच्या गणिती बुद्धीला व विशेषकरून भौमितिक प्रज्ञेला धुमारे फुटले व त्याने आपला जगप्रसिद्ध सिद्धान मांडला. पुढे तो परत क्रोटोनमध्ये आला व त्याने विद्यार्थ्यांकरिता (मुले व मुलीसुद्धा!) एक गुरुकुल काढले.

वैद्यकाच्या दाही दिशा : ताई ची आणि ...

Posted: 25 Aug 2010 09:00 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, २६ ऑगस्ट २०१०

चीनच्या सुंग घराणे राज्यातील (इ. स. ९६० ते १२७९) चँग सॅन फेंग नावाच्या टाओपंथीय, मार्शल आर्ट प्रवीण मुनीची ही गोष्ट! (कदाचित कल्पितही असू शकेल!) त्याने एकदा प्रचंड सारस पक्ष्याची व एका सर्पाची लढाई पाहिली. ज्या लवचिकतेने, सफाईने व गतीने त्या छोटय़ाशा सर्पाने त्याच्याहून खूप मोठय़ा व ताकदवान सारस पक्षाशी लढत दिली, स्वसंरक्षण केले व योग्यवेळी चपळतेने, आक्रमण करून शेवटी त्याचा पराभव केला,

वैद्यकाच्या दाही दिशा : ...

Posted: 21 Jul 2010 08:07 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, २२ जुलै २०१०

'दमा' हा श्वसनाचा विकार आहे हे आपणास सहजगत्या उमगते; पण सतत दमल्यासारखे वाटते हे 'चुकीच्या श्वसनामुळे' असू शकेल हे आपल्या लक्षात येणे जरा कठीण आहे. 'स्पाँडिलायटीस' किंवा 'स्लिप डिस्क'मुळे मान, पाठ दुखते हे आपणास माहीत असते; पण श्वासाचा आकृतीबंध बिघडल्यामुळेही असे होऊ शकते, असे कोणी आपणास सांगितले तर ते खरे वाटणार नाही. मनोविकृतींमुळे नैराश्य व नाहक चिंता निर्माण होतात हे आपण वाचलेले असते; पण श्वसनतंत्र बिघडल्यानेही ते निर्माण होऊ शकतात हे आपल्या गावीही नसते;

वैद्यकाच्या दाही दिशा : उपचारांची ...

Posted: 07 Jul 2010 07:38 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर, गुरुवार, ८ जुलै २०१०

सर्वसाधारणपणे उपचार म्हटले की, आपल्या डोळ्यासमोर गोळ्या, औषधे, शल्यक्रिया, मसाज, लेप, व्यायाम, आहार-विहाराची पथ्ये, किरणोपचार, मानसोपचार, समुपदेशन या व अशा काही ठोस गोष्टी डोळ्यासमोर येतात. पण कोणी नुसते आपले हात हातात घेऊन किंवा स्पर्श करून किंवा शरीराभोवती काही हातवारे करून आपल्याला बरे करतो म्हणाला तर आपल्याला निश्चितच चमत्कारीक वाटेल.

वैद्यकाच्या दाही दिशा : अस्तित्वाचे ...

Posted: 23 Jun 2010 07:55 AM PDT

डॉ. उल्हास कोल्हटकर ,गुरुवार, २४ जून २०१०

विविध व्याधी विकारांवर उपलब्ध असलेल्या उपचारपद्धतींकडे एक धावती नजर टाकली तरी त्यांचे अधिष्ठान फार पूर्वीच्या काळी फक्त 'देह' हेच होते उदा. मसाज, सांधे व मऊ उती यांच्या मसाजावर अधिष्ठित चिनी उपचारपद्धत टय़ुइना (Tuina) इ. व आता त्या अधिकाधिक 'मना'धिष्ठित होत चालल्या आहेत. उदा. डॉ. बारव पुष्पोपचार पद्धती इ. हे सहज लक्षात येते. वास्तविक अस्तित्वाचे दोन्ही आयाम 'मन' व 'देह' हे महत्त्वाचे आहेत, परस्परावलंबी आहेत व कोणत्याही व्याधी विकारात दोघांवर उपचार महत्त्वाचे असतात हे विसरून चालणार नाही.

सायलंट किलर ‘हिपेटायटिस सी’पासून ...

Posted: 19 Jun 2010 09:04 AM PDT

सुहास धुरी
suhas.dhuri@expressindia.com

सायलंट किलर म्हणून ओळखला जाणारा हिपेटायटिस सी हा आजार दिवसेंदिवस घातक होत चालला असून याबाबत निष्काळजी केल्यास तो थेट मृत्यूच्या दाढेत तो घेऊन जाऊ शकतो अशी भीती जसलोक आणि फोर्टिस रुग्णालयाच्या कन्सल्टिंग हेपॅटोलॉजिस्ट आणि गॅस्ट्रोएन्ट्रोलॉजिस्ट डॉ. आभा नगराल यांनी व्यक्त केली आहे. इन्सालच्या अभ्यासानुसार एचसीव्ही चा प्रसार हा भारतात अधिक वेगाने होत असून दरवर्षी एक लाखाहून अधिक लोकांना याची लागन होत आहे.